Dlaczego cynk pomaga w leczeniu trądziku?
Cynk jest pierwiastkiem śladowym w organizmie, ale bierze udział w kilkuset procesach, w szczególności dotyczących ochrony, regeneracji i wzrostu. W kontekście zdrowia skóry, cynk odpowiada za:
- syntezę białek i enzymów,
- prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, w tym modulację reakcji zapalnej,
- stabilizację błon komórkowych i redukcję wpływu stresu oksydacyjnego na komórki organizmu.
Cynk bierze udział także w produkcji prostaglandyn, które z kolei są niezbędne do kontroli pracy gruczołów łojowych. Obniżony poziom tego pierwiastka we krwi często jest rejestrowany u pacjentów, u których problemy skórne były związane z nadmierną produkcją sebum.
Oprócz zdolności regulujących, cynk wykazuje też właściwości przeciwzapalne i antywirusowe – te drugie dotyczą przede wszystkim jego nieorganicznej formy tlenku cynku, którą spotkamy w maściach na skórę. Jednak właściwości przeciwzapalne dotyczą także pierwiastka w organizmie: cynk zmniejsza uwalnianie cytokinin i histaminy, odpowiedzialnych za wywoływanie reakcji zapalnej na skórze, w rezultacie redukując nadmierną odpowiedź układu odpornościowego i zmniejszając stan zapalny na skórze.
To nie oznacza, że cynk pozostawia skórę bez zabezpieczenia – sam pierwiastek posiada właściwości bakteriostatyczne w stosunku do szczepu Propionibacterium acnes. To drobnoustroje zasiedlające mieszki włosowo-łojowe, stymulujące receptor insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF), co z kolei powoduje zwiększenie jego produkcji. Czynnik ten następnie powoduje powiększenie gruczołów łojowych, nadprodukcję sebum i ponownie – powstawanie zaskórników.
Zbyt duży poziom IGF w organizmie może powodować również nadprodukcję androgenów w jajnikach – a to z kolei powoduje nasilenie się objawów trądziku. Z tego względu, redukcja aktywności P.acnes przez wykorzystanie właściwości cynku prowadzi do złagodzenia problemów ze skórą.
Jak stosować cynk na trądzik?
Zalecana dzienna dawka cynku w żywności to od 8-11 mg/dzień dla dorosłych kobiet i mężczyzn i nawet do 13-14 mg/dzień dla osób intensywnie pracujących, trenujących, w ciąży i karmiących. Wyższą dawkę powinny też stosować osoby z nałogami utrudniającymi wchłanianie, np. palącymi papierosy.
W odniesieniu do terapii trądziku, obecnie badacze wskazują na skuteczność terapii zarówno naskórnej, jak i doustnej – skuteczność tej drugiej wynika ze wspomnianej już wcześniej korelacji między niższym stężeniem cynku we krwi i wyższym prawdopodobieństwem wystąpienia trądziku. Suplementacja powodowała widoczną redukcję grudek trądzikowych w okresie maksymalnie 12 tygodni 1. Z kolei w badaniach wykorzystanie maści zawierającej stężenie 15% tlenku cynku dawało pierwsze efekty już w ciągu 4 tygodni2.
Co ważne, cynk można łączyć z innymi suplementami wspierającymi regenerację skóry – chodzi przede wszystkim o witaminę A. To silny antyoksydant, wzmacniający właściwości ochronne cynku, a także pobudzające tkankę skóry do regeneracji – z tego względu maści ją zawierające są często polecane w przypadku drobnych uszkodzeń skóry, takich jak np. zajady. Podobnie jak cynk, wykazała skuteczność w poprawie kondycji skóry w przypadku suplementacji doustnej, jak i stosowania naskórnego.
Najlepsze formy cynku na trądzik
Jak wykazano w akapitach wcześniej zarówno aplikacja cynku w suplementach typu BestProtect, jak i naskórna w postaci maści, będzie miała wpływ na stan naszej skóry. Osoby, u których już rozwinął się trądzik, mogą rozważyć połączenie tych dwóch form dostarczania pierwiastka do organizmu – niesie to ze sobą wymierne korzyści:
- według badań, stosowanie maści z cynkiem dawało widoczne efekty w krótszym czasie niż sama suplementacja;
- suplementacja doustna jest zalecana ze względu na wysokie prawdopodobieństwo niedoborów cynku w organizmie, który objawił się zmianami trądzikowymi. Choć naskórne maści wpłyną na poprawę stanu skóry, nie rozwiążą problemu niedoboru w reszcie organizmu;
- suplementacja może być stosowana także jako działanie prewencyjne – fakt, że stężenie cynku w surowicy pacjentów z już powstałym trądzikiem jest niskie może sugerować, że odpowiedni poziom tego pierwiastka zmniejszy szansę na powstanie zaskórników w przyszłości albo – jeśli trądzik jednak się pojawi – zredukuje intensywność problemu.
W suplementach doustnych warto poszukiwać cynku w formie łączonej z kwasem ułatwiającym jego przejście przez żołądek i przyswojenie w jelitach. Formy łatwo przyswajalne to np.:
- glukonian cynku,
- cytrynian cynku,
- pikolinian cynku.
Efekty stosowania cynku
Zgodnie z informacjami dostępnymi na podstawie badań, pierwsze zmiany na lepsze pojawiają się w okresie od 4 do 12 tygodni po rozpoczęciu kuracji. O ile nie zostanie przekroczona maksymalna dopuszczalna dawka, czyli 40 mg/dzień, w połączeniu cynku ze źródeł w pokarmie i suplementacji, przedawkowanie cynku nie powinno być możliwe – jego nadmiar zostanie wypłukany z organizmu wraz z wodą. Z tego względu kurację suplementami o stężeniu do 15-20 mg/dzień można stosować nawet przez okres dłuższy niż ten przewidywany w badaniach, do uzyskania oczekiwanej poprawy stanu zdrowia i wyglądu skóry.
Źródła:
- Yee, B. E., Richards, P., Sui, J. Y., & Marsch, A. F. (2020). Serum zinc levels and efficacy of zinc treatment in acne vulgaris: A systematic review and meta-analysis. Dermatologic therapy, 33(6),
- Schlegel-Zawadzka M., Cynk-aspekty zdrowotne i lecznicze, przyczyny i objawy niedoborów. Farm. Pol. 2002, 58/10
- Szcześniak M., Grimling B., Meler J., Cynk - pierwiastek zdrowia, Farmacja Polska, t. 70, nr 7/ 2014.
- Petit, L., Pierard- Franchimont, C., Uhoda, E., Vroome, V., Cauwenbergh, G., Pierard, G. E. (2004). Coping with mild infammatory catamenial acne. A clinical and bioinstrumental split-face assessment. Skin Research and Technology, 10(4), 278-282.
- M. Szcześniak, B. Grimling, J. Meler, Cynk – pierwiastek zdrowia, Farmacja Polska, 70/2014, z.7
